ขนมไทย มีเอกลักษณ์ด้านวัฒนธรรมประจำชาติไทย จากการเลือกสรรวัตถุดิบ วิธีการทำ ที่พิถีพิถัน รสชาติอร่อยหอมหวาน สีสันสวยงาม พร้อมรูปลักษณ์ ชวนรับประทาน ซึ่งการประณีตบรรจงของขนมแต่ละชนิด ก็มีความแตกต่างกันไป

ความหมายของ "ขนมไทย"

                ขนมไทย หมายถึง อาหารรองท้อง หรือของว่างของชาวไทย จัดอยู่ในประเภทอาหารคาวอาหารหวาน มีให้เลือกหลากหลายรูปแบบ โดยจุดกำเนิดของขนมไทย คือ การรวมตัวของวัฒนธรรมนานาชาติ ในตั้งแต่สมัยโบราณ จนเกิดเป็นขนมไทยขึ้น จนในยุคปัจจุบันนี้ ก็ยังมีข้อพิพากษ์ เรื่องขนมไทย ว่าจริงๆ แล้ว ใช่แนวคิดของคนไทยหรือไม่ แต่เมื่อดูอย่างชัดเจนแล้ว จะเห็นว่า มีทั้งการผสมผสานความเป็นชาติต่างๆ ในสากลโลก และนี่ คือจุดที่แสดงความเป็นไทย ที่ชัดเจนที่สุด

ขนมไทย คืออะไร?

ประเภทของขนมไทย

        ⇒    ขนมที่ทำให้สุกด้วยการกวน ส่วนใหญ่ใช้กระทะทอง กวนตั้งแต่เป็นน้ำเหลวใสจนกระทั่งงวด และหลังจากนั้นก็ให้เทใส่พิมพ์หรือถาดเมื่อเย็นจึงตัดเป็นชิ้น อาทิเช่น ขนมตะโก้ ขนมลืมกลืน ขนมเปียกปูน ขนมศิลาอ่อน และผลไม้กวนต่างๆรวมทั้ง ข้าวเหนียวแดง ข้าวเหนียวแก้ว และกะละแม

        ⇒   ขนมที่ทำให้สุกด้วยการนึ่ง ใช้ลังถึง บางประเภทเทส่วนประกอบใส่ถ้วยตะไลแล้วนึ่ง บางชนิดใส่ถาดหรือพิมพ์ บางจำพวกห่อด้วยใบตองหรือใบมะพร้าว เป็นต้นว่า ช่อม่วง ขนมชั้น ข้าวต้มผัด สาลี่อ่อน สังขยา ขนมกล้วย ขนมตาล ขนมใส่ไส้ ขนมเทียน ขนมน้ำดอกไม้

        ⇒   ขนมที่ทำให้สุกด้วยการเชื่อม เป็นการใส่ส่วนประกอบลงในน้ำเชื่อมที่กำลังเดือดกระทั่งสุก เป็นต้นว่า ทองหยอด ทองหยิบ ฝอยทอง เม็ดขนุน กล้วยเชื่อม จาวตาลเชื่อม

        ⇒   ขนมที่ทำให้สุกด้วยการทอด เป็นการใส่ส่วนประกอบลงในกระทะที่มีน้ำมันร้อนๆจนกระทั่งสุก ดังเช่นว่า กล้วยทอด ข้าวเม่าทอด ขนมกง ขนมค้างคาว ขนมฝักบัว ขนมนางเล็ด

        ⇒   ขนมที่ทำให้สุกด้วยการนึ่งหรืออบ ยกตัวอย่างเช่น ขนมหม้อแกง ขนมหน้านวล ขนมกลีบลำดวน ขนมทองม้วน สาลี่แข็ง ขนมจ่ามงกุฏ นอกเหนือจากนั้น อาจรวม ขนมครก ขนมเบื้อง ขนมดอกลำเจียกที่ใช้ความร้อนบนเตาไว้ภายในกลุ่มนี้ด้วย

        ⇒   ขนมที่ทำให้สุกด้วยการต้ม ขนมจำพวกนี้จะใช้หม้อหรือกระทะต้มน้ำให้เดือด ใส่ขนมลงไปกระทั่งสุกแล้วตักขึ้น เอามาคลุกหรือโรยมะพร้าว เช่น ขนมถั่วแปบ ขนมต้ม ขนมเหนียว ขนมเรไร นอกจากนั้นยังรวมขนมประเภทน้ำ ที่นิยมเอามาต้มกับน้ำกะทิ หรือใส่แป้งผสมเป็นขนมเปียก และขนมที่รับประทานกับน้ำเชื่อมและน้ำกะทิ อย่างเช่น กล้วยบวชชี มันแกงบวด สาคูเปียก ลองช่องน้ำกะทิ ซ่าหริ่ม

ขนมไทย คืออะไร?

                ในสมัยโบราณ คนไทยจะทำขนมเฉพาะวาระสำคัญเท่านั้น อย่างงานทำบุญ เทศกาลสำคัญ หรือต้อนรับแขกสำคัญ ขนมบางชนิด จำเป็นต้องใช้กำลังคนอาศัยเวลาในการทำพอสมควร ส่วนใหญ่เป็น ขนบประเพณี ส่วนขนมในรั้วในวังจะมีหน้าตาจุ๋มจิ๋ม ประณีตวิจิตรบรรจงในการจัดวางรูปทรงขนมสวยงาม

                ขนมไทยดั้งเดิม มีส่วนผสมคือ แป้ง น้ำตาล กะทิ เท่านั้น และขนมที่ใช้ไข่เป็นส่วนประกอบ อย่างเช่น ทองหยิบ ทองหยอด เม็ดขนุน นั้น มารี กีมาร์ เดอ ปีนา (ท้าวทองกีบม้า) หญิงสาวชาวโปรตุเกส ที่เป็นผู้คิดค้นขึ้นมา

                 ขนมไทยที่นิยมทำกันทุกๆ ภาคของประเทศไทย ในพิธีการต่างๆ ก็คือขนมจากไข่ และเชื่อกันว่าชื่อและลักษณะของขนมนั้นๆ เช่น รับประทานฝอยทอง เชื่อว่าจะอยู่ด้วยกันอย่างยืดยาว มีอายุยืน ขนมชั้นก็ให้ได้เลื่อนขั้นเงินเดือน ขนมถ้วยฟูก็ขอให้เจริญ ขนมทองเอก ก็ขอให้ได้เป็นเอก เป็นต้น